روانشناسی تجربی

روانشناسی تجربی شاخه ای از روانشناسی است که از طریق روش های تجربی آزمایشی و آزمایشگاهی به مطالعه رفتار می پردازد. روانشناسی علم رفتار است و رفتار شامل تجربه های درونی و فعالیت های آشکار است. رفتار در رابطه با محیط مطالعه می شود، بخشی از محیط قابل کنترل و بخشی دیگر غیرقابل کنترل است. روانشناسی تجربی، رفتار را در در محیط کنترل شده مطالعه می کند و تمامی جنبه هایی از رفتار را که قابل کنترل است، شامل می شود. آن جنبه هایی از رفتار و محیط که قابل کنترل نیستند، در حوزه روانشناسی تجربی جای نمی گیرند.
روانشناسی تجربی رفتار بیرونی و فرآیندهای دورنی مراحل مختلف توسعه و رشد انسان را مطالعه می کند. تنها پدیده هایی خارج از حوزه مطالعه روانشناسی قرار می گیرند که در شرایط کنترل شده، قابل مطالعه نباشند. به هر حال، با معرفی ابزارها و روش های جدید تجربی، حوزه مطالعه این علم نیز به تدریج گسترده تر می شود.
مهم ترین حوزه هایی که روانشناسی تجربی آن ها را پوشش می دهد، شامل موارد زیر است:

  • یادگیری
  • تفاوت های فردی
  • روانشناسی کودک
  • روانشناسی تحصیلی
  • روانشناسی بالینی
  • روانشناسی صنعتی
  • سایکو فیزیکس
  • و....

تجربه، یعنی مشاهده کنترل شده و روانشناسی تجربی نیز از مشاهده کنترل شده استفاده می کند. در حقیقت، مشاهده مهم ترین روش تجربه است و آوین نیز بدین منظور از ابزارهای مختلف مشاهده رفتار و علم عصب شناسی استفاده می کند. بنابراین، روانشناسی تجربی یک علم است و ماهیت علمی دارد و به عنوان یک علم، از روش های علمی استفاده می کند. روانشناسی تجربی با واقعیت سر و کار دارد؛ زیرا با حقایق در ارتباط است، روابط علت و معلولی بین پدیده های مختلف را کشف می کند و بر اساس آن، آینده را پیش بینی می کند.
روانشناس تجربی، با نگرشی هدفمند، رفتار را مشاهده می کند، آن را طبقه بندی و مقایسه می کند و در نهایت اصولی کلی را بر اساس فاکتورهای در نظر گرفته شده استخراج می کند. روانشناس تجربی، هیچ گونه قضاوتی درباره رفتار انجام نمی دهد، بلکه اصول آن را کشف می کند. این اصول در شرایط یکسان، قابل تعمیم و جهانی هستند و هر کسی می تواند در هر زمان و هر مکان، آن ها را اثبات کند. بنابراین، می توان بر اساس این اصول، به پیش بینی رفتار انسان و گروه های مختلف پرداخت. از این رو، روانشناسی تجربی، یک علم مثبت است.
هر جا بتوان برای مسایل روانشناسی از روش های تجربی و آزمایش استفاده کرد، از روانشناسی تجربی استفاده شده است. روانشناس تجربی می تواند درباره تنفر، حافظه، تصمیم گیری، روابط دوسویه و هر موضوع روانشناسی دیگر، سوالاتی مطرح کند. بر اساس این تعریف، می توان گفت روانشناسی تجربی یک منبع اطلاعاتی برای سایر شاخه های روانشناسی محسوب می شود.
در پژوهش های بازاریابی و رفتار مصرف کننده، این علم در شناسایی رابطه بین محصول و ادراک، انگیزه، شناخت، احساسات، یادگیری، فرآیندهای حافظه مصرف کنندگان و زیرمجموعه های آن ها به کار می رود.