روانشناسی اجتماعی

توجه به تاثیر اجتماع بر فرد و تعامل فرد و جامعه موضوعی نیست که بشر صرفا در قرن بیستم و با ظهور علم روان شناسی جدید به آن عنایت کرده باشد. بسیاری از فلاسفه و حکما از زمان های بسیار دور موضوعات روان شناسی اجتماعی را به زبان خود و با روش های مرسوم عصر خویش مورد بحث و بررسی قرار داده اند.
روان‌شناسي اجتماعي به عنوان علم مطالعه رفتارهاي فردي و جمعي و تأثير آن ها بر يكديگر، اگرچه موضوعي بسيار كهن است، اما در اواخر قرن نوزدهم پايه ريزي شد. اين شاخه از علوم اجتماعي با وجود تازگي به دليل جذابيت و جنبه هاي كاربردي آن، به ويژه طي چند دهه گذشته، گسترش و محبوبيت وسیعی یافته است. امروزه آموزش در اين رشته به عالي ترين سطح خود رسيده و پژوهش های آن به پيشرفته ترين مراحل خود دست يافته است.
روانشناسی اجتماعی به طبیعت اجتماعی افراد علاقمندی خاصی دارد و علاقمند است بداند چگونه هر یک از اعضای جامعه از محرک های محیط اطراف تاثیر میپذیرد.
تفاوت روانشناسی اجتماعی با جامعه شناسی در این است که جامعه شناسی کلیات جامعه از جمله آمار، مهاجرت، نسبت تعداد افراد براساس جنسیت و حرکت جامعه به سوی گرایش خاص را بررسی می کند و به کلیات رفتار گروه یا جامعه می پردازد، اما روانشناسی اجتماعی، رفتار فرد در جامعه یا گروه (اثر گروه یا جامعه بر روی فرد) را بررسی می کند.
روانشناسی اجتماعی همچون سایر علوم از روش های معتبر علمی برای بررسی موضوعات مورد نظر استفاده می کند. مهم ترین روش های مورد استفاده برای جمعآوری دادهها، بسته به نوع موضوع مورد پژوهش، مشاهده، مصاحبه و تکمیل پرسشنامه را شامل میشود. روش گروه سنجی و سنجش های نگرش نیز مانند علوم اجتماعی کاربرد زیادی در این شاخه دارد.
حیطه پژوهش در روانشناسی اجتماعی را می توان در موارد زیر خلاصه نمود:

  • اثر جامعه در فرد از طریق اجتماعی شدن
  • اثر فرد بر جامعه از طریق پدیده‌ هایی مانند رهبری
  • روابط میان افراد و کنش های متقابل آن ها در پدیده‌ هایی مانند ستیز، رقابت، سازگاری و ... .

به طور کلی، روانشناسان اجتماعی به بررسی موضوعات زیر تمایل بیشتری دارند:

  • شناخت اجتماعی
  • نگرش، شیوه ایجاد و تغییرات آن
  • نقش یادگیری اجتماعی با تمرکز بر تاثیرات محیطی و رسانه ای
  • رفتارهای نوع دوستانه یا فرا اجتماعی: علت کمک کردن یا کمک نکردن به دیگران
  • تعصب و تبعیض
  • خود و هویت اجتماعی: اثر تعاملات اجتماعی بر برداشت از خود، اثر گروه بر اعتماد به نفس، اثر ابراز خود در گروه بر عزت نفس
  • نفوذ اجتماعی: ترغیب، تاثیر همسالان، انطباق، اطاعت و ...
  • روابط بین فردی: اثر روابط بین فردی بر دلبستگی ها و علایق، همرنگی و اهمیت این گونه روابط.

در مطالعات بازاریابی و رفتار مصرف کننده، از روانشناسی اجتماعی برای بررسی رابطه محصول با رفتار افراد به عنوان اعضای گروه های اجتماعی، اثر محصول و تبلیغات آن بر روی نگرش افراد، بررسی اثرات گروه های مرجع بر افراد و ... استفاده می شود.